Hakan Kaplan 
Avrupa enerji piyasaları, tarihi bir değişimle karşı karşıya. Daha önce günde 10 saat işlem gören gaz ve elektrik piyasaları, global dalgalanmaların arttığı bu kritik dönemde işlem sürelerini 21 saate çıkarıyor. Bu dönüşüm, 11 Nisan 2026 tarihinde başlayacak olup, Avrupa’nın enerji ticaretinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Geçmişte, Avrupa doğal gaz ve elektrik piyasaları, küresel enerji ticaretinin niş alanı olarak kalmıştı. Ancak önümüzdeki hafta, uzun yıllardır süregelen 10 saatlik işlem seansları sona erecek ve yeni düzenle işlem saatleri iki katından fazla artarak 21 saate yükselecek.
Bu kalıcı genişleme, Orta Doğu’daki savaşların piyasada yarattığı belirsizlikler ve fiyat dalgalanmaları ile birleşiyor. Ateşkes ilanlarına rağmen, Avrupa’daki gaz sözleşmeleri, çatışma öncesi seviyelerin %40 üzerinde işlem görmeye devam ediyor ve yatırımcılar bu durumu yakından takip ediyor. Fakat, 21 saatlik yeni düzene hazırlık süreci, beklenenden daha yavaş ilerliyor. Birçok firma, yeni personel alımı veya masa düzeni değişikliği gibi konularda temkinli bir yaklaşım benimsemiş durumda.
Piyasa uzmanları, bu değişimin Rusya-Ukrayna savaşı ile başlayan süreçlerin doğal bir sonucu olduğunu ifade ediyor. Avrupa’nın tek bir baskın tedarikçiye bağımlılığını azaltarak, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) pazarına girmesi, yerel fiyatları dünya genelindeki gelişmelere daha duyarlı hale getirdi. Yenilenebilir enerji kullanımının artması da doğal gaz talebini etkileyerek piyasa dinamiklerini değiştirdi.
Artık, Avrupa enerji piyasası, daha önce yalnızca hava durumu ve boru hattı akışına odaklanan bir yapıdan, karmaşık arbitraj stratejileri ve yoğun opsiyon işlemleri ile dolu büyük bir arenaya dönüşmüş durumda. Pazartesi sabahı, Singapur saatiyle 05:50’de açılacak olan yeni piyasa, haftanın ilk büyük enerji kontratı olarak dikkat çekecek. İsviçre merkezli Axpo Holding AG’nin Avrupa Ticaret Başkanı Marco Saalfrank, “21 saatlik işlem günü, küresel oyuncular için büyük bir avantaj. Piyasalarda hızlı değişikliklere anında tepki verebilecekler.” şeklinde görüşlerini paylaşıyor.
Yeni çalışma saatleri, Avrupa’daki traderların yaşam standartlarını da köklü bir şekilde etkileyecek. Daha önce Amsterdam saatiyle 08:00’de başlayan iş günleri, artık daha düzensiz bir hal alacak. Sektördeki temsilciler arasında bu durum hakkında karışık duygular söz konusu. Örneğin, bir İsviçreli masa şefi, ABD Başkanı Trump’ın İran ile ilgili açıklamalarının genellikle Avrupa saatiyle akşam saatlerinde geldiğini ve bu durumun çocuklarını yatırma saatini kaçırma endişesi yarattığını belirtiyor. Londra’daki bir trader ise, trenlerdeki zayıf Wi-Fi bağlantısının akşam eve dönüş yolunu daha stresli hale getireceğini ifade ediyor.
Yine, yeni saatlerin getireceği operasyonel zorluklar da gündemde. Singapur merkezli bir LNG traderı, farklı zaman dilimleri arasında yaşayacakları koordinasyon zorluklarının karar verme süreçlerini karmaşıklaştırabileceğine dikkat çekiyor. Bazı uzmanlar, likiditenin bu yeni düzenle birlikte artıp artmayacağını, yoksa dalgalanmanın sadece daha uzun bir güne mi yayılacağını sorguluyor.
Öte yandan, ABD’deki enerji piyasaları uzun zamandır geniş zaman dilimlerinde işlem görmekte. Chicago merkezli bir hedge fon yöneticisi, Avrupa’daki değişimin algoritmik işlemler için yeni fırsatlar yarattığını ve düşük likidite dönemlerinde bile etkin işlem yapılabileceğini belirtiyor. Miami merkezli bir portföy yöneticisi ise, “Eğer petrol traderları 24 saat boyunca işlem yapabiliyorsa, Avrupa gaz ve elektrik traderları da aynı şekilde hareket edebilmelidir.” şeklinde yorum yapıyor.
