Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim, küresel enerji piyasalarında doğrudan tedarik şoku endişelerini tetikledi. Uluslararası vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, haftaya sert bir sıçramayla başlayarak kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,7 artışla 90,48 dolar seviyesine ulaştı. Gün içinde en yüksek 91,41 dolar seviyesini test eden Brent petrol, Cuma gününü 88,10 dolardan tamamlamıştı. ABD hafif petrolü Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise aynı dakikalarda 83,70 dolardan alıcı buldu. Petrol gün içindeki seyrini tekrar 90 doların altında indi. Yükselişin arkasında, ABD ile İran arasında hafta sonu tırmanan askeri çatışmalar yer aldı. İran’ın Tesnim Haber Ajansı, ABD güçlerinin Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Hürmüzgan eyaletine bağlı Hacıabad kentine gece saatlerinde hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Bölgeden gelen bir diğer kritik haberde ise İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD’nin ülkenin güneybatısındaki Huzistan eyaletinde inşası süren Darhovin nükleer santral sahasını hedef aldığını duyurdu.
Boğazdan geçen tanker sayısı yeniden düştü
Diplomatik tarafta ise gerilim tavan yapmış durumda. ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta İran ile ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere uyarı mesajı ilettiği iddia edildi. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise olası bir misillemeye karşı İran’a hiçbir şarta bağlı kalmaksızın tüm güçleriyle karşılık verileceğini açıkladı. Dünya petrol ticaretinin en önemli geçit noktası olan Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısındaki belirgin düşüş, sevkiyatların yavaşladığını ortaya koydu. Analistler, piyasanın halihazırdaki düşük stok seviyeleri nedeniyle arz risklerini henüz tam olarak fiyatlamadığına ve önümüzdeki günlerde bölgeden petrol ihracatının daha da aksayabileceğine dikkat çekti.
Orta Doğu’daki sıcak çatışma ortamı, küresel yatırımcıların riskli varlıklardan kaçarak güvenli limanlara sığınmasına yol açtı. Küresel piyasalarda ons altın 4 bin dolar seviyelerinde dengelenirken, enflasyonist baskılar ve jeopolitik belirsizlik altın fiyatlarındaki güçlü duruşu destekliyor. Ons altın dün gün içinde 4 bin 45 dolara kadar yükseldi. İç piyasada da ons altın ve dolar/TL kurundaki seyre paralel olarak gram altın 6.080 TL seviyelerinden işlem görüyor. Dün gün içinde 6 bin 128 TL seviyeleri görülmüştü. Sanayi talebi ile güvenli liman algısı arasında denge kurmaya çalışan gümüş piyasasında ise ons gümüş 56,50 – 56,80 dolar bandında hareket ederken, yurt içinde gram gümüş fiyatı 86,20 TL seviyelerinden alıcı buluyor.
Dolar/TL ve Borsa İstanbul’da risk baskısı
Enerji maliyetlerindeki artış ve küresel risk iştahındaki zayıflama, gelişmekte olan ülke piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor. Türkiye’nin enerji ithalatçısı konumunda bulunması nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükseliş cari açık ve enflasyon beklentilerini olumsuz etkiliyor. Dolar/TL kuru haftanın ilk işlem gününde 47,18 TL seviyelerinde seyrederek yukarı yönlü eğilimini korudu. Küresel piyasalardaki jeopolitik satış dalgası Borsa İstanbul’a da yansıdı. Dün güne düşüşle başlayan BIST 100 endeksi, özellikle havacılık ve sanayi hisselerindeki satış baskısıyla 14 bin puan seviyesinde dalgalı bir seyir izledi. Analistler, Brent petrolde teknik açıdan 90,05 doların destek, 90,53 doların ise kritik direnç bölgesi olarak takip edildiğini belirtiyor. Borsa İstanbul tarafında ise 13.900 puan seviyesi ana destek konumunu korurken, yukarı yönlü tepki alımlarında 14.200 puan direnç olarak öne çıkıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği ve ABD-İran hattından gelecek resmi açıklamalar, hafta boyunca tüm piyasaların ana yön belirleyicisi olmaya devam edecek.
